عروض و قافیه۱۷

📖آشنایی با عروض و قافیه۱۷

🌸بسم‌الله الرحمن الرحیم

هست کلید درِ گنجِ حکیم🌸

🔶نکاتی در باب تقطیع۴

🔷ب- اختیارات شاعری (بخش اول):

💠این است که شاعر از دو صورت ممکن هر کدام را که به کار برد، شعر صحیح باشد و در وزن خللی وارد نگردد، به عبارت دیگر استعمال هر یک از آن دو وجه مجاز باشد. اما باید توجه داشت که فقط یکی از آن دو صورت اصل است. بدین ترتیب با توجه به اختیارات است که اوزان تقطیعی را به اوزان اصلی برمیگردانیم.

 💠۱- شاعر مختار است در آخر مصراع، یک یا دو حرف صامت اضافه بر وزن بیاورد (یا نیاورد):

بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم

 فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم

«حافظ»

مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

▫️در آخر هر دو مصراع یک «میم» اضافه بر وزن آمده است که بر طبق قاعده از تقطيع ساقط است.

بنال بلبل اگر با منت سر یاری است

که ما دو عاشق زاریم و کار ما زاری است

«حافظ»

مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن

▫️در آخر این دو مصرع هم حروف «ست» از تقطيع ساقط است.

‼️در اوزان دوری که هر مصراع به دو نیم مصراع مستقل قابل تقسیم است (یعنی وسط مصراع حکم آخر مصراع را پیدا می کند)، این حکم در وسط مصراع نیز صدق میکند (یعنی می توان در وسط مصراع هم حرفی اضافه بر وزن آورد)؛ مثال:

می بیغش است دریاب، وقتی خوش است بشتاب

ســال دگـر کــه دارد، امــیــد نـو بـهـاری

 «حافظ»

مستفعلن فعولن مستفعلن فعولن

▫️همانطور که مشاهده می کنید حرف «ب» در کلمه‌ی «دریاب» در وسط و در کلمه‌ی «بشتاب» در آخر مصراع اول از وزن ساقط است.

آشنایی با عروض و قافیه– عروض و قافیه پرفسور شمیسا – آموزش عروض و قافیه دکتر روح الله هادی – فرهنگ توصیفی اصطلاحات عروض استاد حسین مدرسی –تحقیق : ایلیا – علیاری ( دکتر حسین محمدی مبارز – دکتر علیرضا علیاری)- https://adabkhane.com/

ایجاد کننده پست 168

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Related Posts

کلمه مورد نظر را تایپ کنید و کلید اینتر را بفشارید در غیر اینصورت با دکمه Esc خارج شوید.

بازگشت به بالا